حسابهايى را كه علماى نجوم نموده‌اند مبنى بر حركات نيرين وسطى است كه معدّله باشد نه بر حركات مرئى ماه و آفتاب و اينطور معمول گشته كه سالهاى قمرى سيصد و پنجاه و چهار روز و شش يك روز باشد و ششماه از دوازده ماه تمام باشد و شش ماه ديگر ناقص . بدين ترتيب كه ماهى يك در ميان يكى كامل و ديگرى ناقص چنان كه در زيجها و در كتبى كه منسوب بعلل زيج است مذكور است . چون اين فرقه‌ى جديد خواستند كه اول ماه رمضان و يا اول روزى را كه فطر باشد بدست آورند بواسطه خطايى كه مرتكب شدند در اغلب احوال يك روز پيش از وقت بدست مىآمد اين بود كه مجبور شدند گناه عظيمى مرتكب شوند و قسمتى از گفته‌ى پيغمبر را كه مىفرمايد ( صومو الروئيته و افطر و الروئيته ) يعنى هر وقت ماه را ديديد روزه بگيريد و هر وقت هم هلال را ديديد روزه خود را بگشاييد و گفتند معناى اين عبارت كه مىگويد با رؤيت هلال روزه بداريد اين است كه روزى را روزه بداريد كه هلال در شامگاه آن روز ديده مىشود چنان كه در زبان عرب مىگويند تهيؤ الاستقباله يعنى خود را مهيا سازيد كه به پيشواز كسى برويم و تهيه‌ى براى استقبال از خود استقبال زودتر انجام مييابد . اين فرقه نيز چنين مىگويند كه هيچگاه ماه روزه از سى روز كمتر نمىشود و ليكن اصحاب هيئت و كسانى كه اين موضوع را مورد توجه قرار داده‌اند مىدانند كه رؤيت هلال همواره به يك طريق ممكن نيست چه ، حركات مرئى قمر خيلى مختلف است گاهى اين حركت بطئى است و گاهى سريع يكوقت ماه به زمين نزديك است و يك وقت دور هنگامى ماه در شمال و جنوب صعود مىكند و هنگامى هبوظ و در هرنقطه از فلك البروج همين احوال كه گفتيم براى ماه دست مىدهد و زياده بر همه اينها علت ديگر اختلاف رؤيت آن است كه قطعه‌هاى فلك البروج برخى زودتر غروب مىكنند و برخى ديرتر و رؤيت هلال برحسب اختلاف عروض و هواى بلاد تغيير پيدا مىكند و نسبت به بلادى كه هواى آن بالطبع همواره صاف است و يا همواره ناصاف بطور دايم و هميشگى اين اختلاف خواهد بود و